Antalya Türk Eğitim Derneği (TED) Koleji’nde okuyan 11. sınıf öğrencisi Mehmet Can Dursun ile
12. sınıf öğrencisi İrfan Efe Boztepe’nin kimya öğretmeni Gülay Demirci danışmanlığında,
TÜBİTAK Liselerarası Proje Yarışması için geliştirdiği proje, TÜBİTAK tarafından kabul
edilmedi, ABD’de dünya çapında düzenlenen yarışmada 54 ülke 2 bin 450 proje arasından altın
madalya kazandı.
İzmir’de düzenlenen 1. Diyabet Teknolojileri Sempozyumu’nda sunum yapan iki öğrenciyle
öğretmenlerine plaket verildi. İki öğrenci, yengeç ve karides kabuklarını kullanarak yaptığı
nanolif, yaraları yüzde 30′a kadar daha hızlı tedavi edebiliyor.
TED Antalya Koleji öğrencilerinden Mehmet Can Dursun ile İrfan Efe Boztepe TÜBİTAK
liselerarası proje yarışmasına katılmak için kimya öğretmenleri Gülay Demirci danışmanlığında
bir proje hazırladı. Atık yengeç ve karides kabuklarından iyileştirmeyi hızlandıran bir
nanolif yapmayı öngören iki öğrencinin başvurusu TÜBİTAK tarafından reddedilince, iki öğrenci
bu kez de ABD’de dünya çapında düzenlenen liseler arası yarışmaya başvurdu.
TÜRKİYE’DE İLGİ GÖRMEDİ
Türkiye’de ilk dönemlerde pek ilgi görmeyen proje, ABD’de 54 ülke 2 bin 450 proje arasından
dünya 1′incisi oldu. Öğrenciler altın madalya kazandı. İki öğrenci ile öğretmenleri, 20-22
Ocak’ta İzmir’de düzenlenen 1. Diyabet Teknolojileri Sempozyumu’na davet edilerek bir sunum
yapmaları istendi. Öğrencilerle öğretmenlerine sunumun ardından Hacettepe Üniversitesi
Endokrinoloji Anabilim Dalı’ndan Prof. Dr. Selçuk Dağdelen ve Ege Üniversitesi Endokrinoloji
Anabilim Dalı’ndan Prof. Dr. Damla Gökşen tarafından teşekkür plaketi verildi.
‘BİRÇOK KULLANIM ALANI YARATILABİLİR’
TED Antalya Koleji Kimya Öğretmeni Gülay Demirci, proje hakkında bilgi verdi. Demirci, “Atık
yengeç ve karides kabuklarından iyileştirmeyi hızlandıran bir nanolif yaptık. Bu şekilde
özellikle diyabet hastalarının geç iyileşen yaralarında, yanık yaralarında ve yatalak
hastaların yaralarında kullanılabilecek. Biz bunu TÜBİTAK liselerarası proje yarışması için
yapmıştık. Bizim bağlı olduğumuz TÜBİTAK’ın Konya bölgesine sunduk ve ret cevabı aldık.
Bunun üzerine biz de ABD’deki dünya çapında olan liselerarası proje yarışmasına başvurduk.
Oraya çağırıldığımızda çok mutlu olduk, alanımızda da altın madalya aldık. Türk Bayrağı’nı o
sahnede dalgalandırmak çok gurur vericiydi. Birçok kullanım alanı yaratılabilir. Uzun süre
iyileşmeyen yaralar mikrop kapabiliyor. Bu ürünün hızlı bir şekilde kanı durdurma özelliği de
var. Kitosan’ın toz halinin Irak savaşı sırasında ABD askerleri tarafından kanın durdurulması
için kullanıldığını biliyoruz. Bizim amacımız bu ürünü günlük yaşamda insanların
kullanabileceği konuma getirmek. Çalışmalarımız devam ediyor, sanayicilerimiz de bize destek
olmak istiyorlar. Biz bu ürünün üretime geçmesini istiyoruz ama henüz bir sanayici ile masaya
oturmuş değiliz” dedi.
‘FİYATI ÇOK MAKUL’
Projenin ortaya çıkması öncesinde çok fazla çalıştıklarını dile getiren 11. sınıf öğrencisi
Mehmet Can Dursun, “9. sınıfta karbonhidratlarda ‘kitin’ adlı maddeyi görmüştüm, onu
araştırmaya başladım. Daha sonra Kitin’in Kitosan olan başka bir türevini gördüm, bunun da ABD
askerleri tarafından yara iyileştirici olarak kullanıldığını fark ettim. Bu konu üzerine daha
çok araştırma yaptım. Sonra öğretmenime danıştım, arkadaşımla ortak bir proje hayata geçirdik.
Bu projenin herkese ulaşabilmesi ve ürün olarak piyasaya çıkabilmesini istiyoruz. Makul bir
fiyatı var ve eğer yaygınlaşırsa ülkemize de yararlı olacaktır. Gelecekte genetik mühendisi
veya doktor olmak istiyorum” diye konuştu.
YARANIN ÜSTÜNE KOYMAK YETİYOR
Nanolifi yaranın üstüne koyduktan sonra kendiliğinden yok olduğunu söyleyen 12. sınıf
öğrencisi İrfan Efe Boztepe, “Projeyle ilgili çok çalıştık. İlk dönemlerde Türkiye’de ilgi
göremedik çok üzülmüştük. Sonra yurtdışından sonra gelen teklifle çok mutlu oldu. Hem ülkemizi
de temsil etme fırsatı bulduk. Hem de hastalara yeni bir umut vermiş olduk. Projemiz yatalak
ve diyabetik hastalara yönelik olduğu için halkımız adına da önemli olduğunu düşünüyorum.
Elimizdeki verilere göre bizim yaptığımız ürünün yaraları diğer ürünlere göre yüzde 30 daha
hızlı iyileştirdiğini gördük. Aynı zamanda bunu vücudunuza koyduğunuzda geri çıkartmanıza
gerek kalmıyor orada yok olup gidiyor. Yaranız da hava alıyor, yapay deriden daha pratik. Ben
küçüklüğümden beri doktor olmak istiyorum, umarım bu hayalime ulaşırım” dedi.
