Türk-Eğitim Sen, okullarda ilk yarının sona ermesiyle ilgili olarak bir değerlendirme yaptı.
Türk Eğitim Sen İstanbul İl Başkanı Yrd. Doç. Dr. M. Hanefi Bostan imzasıyla yapılan
değerlendirme şöyle:
“Her eğitim-öğretim yılı başında eğitimin sorunlarını, eksiklerini tespit ediyor ve kamuoyuna
duyuruyoruz. Ne yazık ki tüm uyarılarımıza rağmen her yıl yine benzer manzaralarla karşı
karşıya kalıyoruz. Öğretmen açığı, ücretli öğretmen istihdamı, derslik açığı, okullarda alt
yapı yetersizlikleri, araç-gereç ihtiyacı eğitimin öncelikli sorunlarındandır.
Torpilli yapılan yönetici atamaları eğitimin kalitesini düşürmüştür. Siyasetin eli Milli
Eğitim Bakanlığı’nın üzerindedir. Uygulanmayan mahkeme kararları ile hukuk iğdiş edilmiştir.
Müfredat tartışmaları son sürat devam etmektedir. MEB yeni müfredatı taslak olarak kamuoyuna
açıklamış, paydaşların katkılarını beklemektedir. Tabi burada en önemli husus, daha iyiye
ulaşmak için eleştirilerin göz ardı edilmemesidir.
Sözleşmeli ve mülakatlı öğretmen alımı ile alın teri, emek göz ardı edilmekte, mülakat
komisyonlarının sübjektif değerlendirmeleri ile haksızlık yapılmakta, torpil meşru zemine
oturtulmakta, güvencesiz öğretmen profili oluşturulmakta, sözüm ona yeni müfredat taslağına
aykırı sorgulamayan ve eleştiremeyen öğretmen ve öğrenci hedeflenmektedir.
AİLELER BİRBİRİNDEN AYRILMIŞ
Ailelerin bir kısmı hala birleştirilememiştir, eşler, çocuklar birbirinden ayrı yaşamaktadır.
Performans sistemi getirilmesi için çalışma yapılarak, sözüm ona kamuda verimliliği sağlamak
hedeflenmektedir. Bize göre asıl amaç, kamu çalışanlarının, öğretmenlerin iş güvencesini
elinden almaktır.
Diplomaya bağlı alan değişikliği ile ilgili sona gelindiği ifade edilse de, kamuoyuna resmi
ağızlardan bir açıklama yapılmamıştır. Dolayısıyla öğretmenlerin tedirgin bekleyişi
sürmektedir.
4+4+4 sisteminin açtığı derin yaralar kapatılamamıştır. Nitekim bu sistemin istenen hedefleri
gerçekleştiremediği MEB tarafından görülmüştür ki şu anda 5’inci sınıfların hazırlık sınıfı
yapılması gibi yeni çalışmalar tartışılmaktadır.
2017 yılı Türkiye’sinde hala eğitimde sistem tartışması yapıyoruz; üniversite sınavının,
liselere girişin nasıl olması gerektiği hakkında ihtiyacı karşılayacak sistemi bulamamış ve
nasıl bir uygulama gerektiği hakkında fikir yürütüyoruz. Son olarak LYS’ de açık uçlu sorular
sorulacağı açıklanmıştır. Açık uçlu soruların hangi sonuçları doğuracağını, bu şekilde sağlam
bir ölçme-değerlendirme yapılıp, yapılamayacağını bile bilmiyoruz. Kısacası eğitim sistemine
adeta deneme-yanılma yöntemiyle karar veriyoruz. İşte bu ve bunlar gibi birçok sorun, 2016-
2017 Eğitim-Öğretim Yılının ilk yarıyılına damga vurmuştur.
TORPİLLİ ATAMALAR SONLANDIRILMALI
Ülkemizde ne yazık ki sağlam bir yönetici atama sistemi oluşturulamamıştır. Okul
yöneticiliğinde kabiliyet, bilgi, donanım bir kenara atılmış; mülakat sistemi getirilerek,
liyakat hiçe sayılmıştır. Böylece okul müdürü olmak için torpil arama dönemi başlamıştır.
Yandaş sendika üyesi değilseniz, ağzınızla kuş tutsanız da okul müdürü olamıyorsunuz. Bundan
büyük bir yanlış var mı? Aynı zamanda bu durum ne yazık ki insanların sırtını siyasete,
birtakım vakıflara, cemiyetlere yaslaması anlayışını da ortaya çıkarmaktadır. İnsanlar
bilgisini artırmak yerine, bu tür yapılardan torpil bularak okul yöneticisi olmaya
çabalamaktadır. Oysa şu unutulmamalıdır ki; torpilin pirim yaptığı bir düzen eğitim açısından
hiç kimseye hiçbir fayda sağlamaz.
Bilindiği gibi haksız, hukuksuz yere görevden alınan okul yöneticileri dava açmıştır. Bu
davaların bir kısmı okul yöneticilerinin lehine sonuçlanmış, bir kısmı da hala devam
etmektedir. Bazı yöneticiler mahkeme kararına rağmen görevlerine döndürülmemektedir. Türk
Eğitim-Sen, bununla ilgili de yargıda hak arama mücadelesini sürdürmektedir.
Daha önce şube müdürlüğü atamalarında yazılı sınav sonuçları es geçilmiş, sadece mülakat
sonuçları dikkate alınmıştır. Bunun üzerine sendikamız sadece mülakat sonuçlarına göre yapılan
şube müdürlüğü atamalarının iptal edilmesi için yargıya başvurmuş, yargı da lehimizde karar
vermiştir. Buna rağmen MEB yargı kararlarına uymamıştır. MEB’in yargı kararlarına uyması
eğitimimizin geleceği açısından büyük önem taşımaktadır.
Bu minvalde bir kez daha tekrarlamakta fayda görüyoruz: Kaliteli, sağlıklı, başarılı, PISA’ DA
ya da başka uluslararası öğrenci değerlendirme programlarında olumlu yönde fark yaratan bir
eğitim sistemi arzu ediyorsak, öncelikle yönetici atama sistemimizi kariyer ve liyakate uygun
şekilde hukuk üzerine kurulu hale getirmek zorundayız.
SÖZLEŞMELİ-MÜLAKATLI ÖĞRETMEN ALIMINDAN VAZGEÇİLMELİ
2011 yılında kaldırılan sözleşmeli öğretmenlik alımı geri getirilmiş, üstelik bu kez bir de
mülakat öğretmenlerin önüne konulmuştur. Sözleşmeli öğretmenlerin en büyük sorunu 6 yıl
boyunca hiçbir yere kıpırdayamayacak olmalarıdır. Sözleşmeli öğretmenlere ‘4 yıl sözleşmeli
çalışacaksın, performansa göre kadroya alacağız, 2 yıl da kadrolu çalışacaksın, toplam 6 yıl
sonra tayin isteyeceksin’ demek çok büyük bir haksızlıktır. Dolayısıyla sözleşmelilerin özlük
hakları savunulduğu gibi kadrolu öğretmenlerle aynı değildir. Sözleşmeli öğretmenlik;
insanları iş güvencesiz çalıştırmaktır, öğretmen üzerinde baskı kurmaktır, köle pazarına adam
bulmaktır.
Cumhuriyet tarihinde ilk kez öğretmenler mülakatla atanmaya başlamıştır. ‘Nitelikli öğretmen
alacağız’ diye yola çıkanlar, maalesef nitelikli torpil dönemini başlatmıştır. Oysa; mülakat
ne nitelikli öğretmen atama sonucunu doğurur ne de öğretmenlerin Fetö ya da PKK v.b. terör
örgütlerine üye olup olmadığını ortaya çıkarır. 3 kişiden oluşan bir komisyon 3 dakikada hangi
ferasetle bir öğretmenin niteliğini ölçebilir ki? Dolayısıyla mülakatla nitelikli öğretmen
alımının hedeflendiğine ilişkin açıklamalar tamamen gerçek dışıdır. Öğretmenlerin niteliği
zaten KPSS ve Öğretmen Alan Bilgisi Sınavı ile ölçülmekteydi. Ayrıca bunların yanı sıra
öğretmenlerin adaylıklarının kaldırılması için performans değerlendirmeleri yapılıyor; bu
kapsamda yazılı ve sözlü sınava da giriyorlar.
Şu anki sözleşmeli ve mülakat sisteminde ise KPSS puanının etkisi azaltıldı. KPSS’de 50 ve
üzerinde puan alan öğretmenler mülakata başvurabiliyor, en yüksek KPSS puanına sahip 3 katı
aday sözlü sınava alınıyor. Bu durum da elbette kaliteyi düşüren bir uygulamadır.
Üstelik mülakatlarda ciddi haksızlıklar yaşanmaktadır. Eylül ayında yapılan sözleşmeli
öğretmen alımlarında KPSS’den 97 puan alan bir kişiye mülakatta 47 puan verilmiştir. Niteliği
bu şekilde mi ölçeceksiniz?
MÜLAKAT OBJEKTİFLİKTEN UZAKTIR
Mülakat sübjektif bir yöntem olduğu için istediğiniz kadar adil bir mülakat yaptığınızı iddia
edin, yine de adil olamazsınız. Hem Ankara hem İstanbul’da aynı puanı alan iki öğretmen
düşünün. Ankara’daki komisyon üyeleri öğretmene 100 tam puan verirken, İstanbul’daki komisyon
üyeleri 95 puan verebilir. Dolayısıyla KPSS’den aynı puanı almalarına rağmen Ankara’daki
öğretmen, İstanbul’daki öğretmenin önüne geçebilir. Hal böyleyken mülakat sistemi asla ve asla
doğru sonuç vermeyecektir. Bu durumda Bakan Yılmaz’ın ‘Sözleşmeli öğretmenlikte kimseyi mağdur
etmedik’ şeklindeki açıklaması gerçeği yansıtmamaktadır. Bir defa mülakat uygulamasının
kendisi bile başlı başına eşitsizlik ve mağduriyet yaratmaktadır. Bu minvalde yukarıda da söz
ettiğimiz gibi sözleşmeli ve mülakatlı öğretmen alımında hak gaspları yaşanmış, mülakat
komisyonlarının KPSS’den aynı puanı alan öğretmenleri bile değerlendirme usulleri farklı
olmuştur. Dolayısıyla Bakan Yılmaz belki farkına varamamıştır ama bu uygulama öğretmenlerimizi
mağdur etmiştir.
Bu nedenle sendikamız sözleşmeli ve mülakatlı öğretmen alımının iptali için dava açmıştır.
Yargının haksızlıklarla dolu, öğretmenleri bölük pörçük eden, çalıma barışını bozan bu
öğretmen istihdamı ile ilgili vereceği kararı sabırsızlıkla bekliyoruz.
2017′DE 100 BİN ÖĞRETMEN ATANMALI
2016-2017 Eğitim-Öğretim Yılına öğretmen ihtiyacı ile başladık. Fetö soruşturmasıyla birlikte
açığa alınan ya da meslekten ihraç edilen öğretmenler nedeniyle zaten var olan öğretmen açığı
daha da arttı. MEB Ekim ayında 18 bin 506 öğretmen ataması yaptı. Ancak bu atamalar elbette
devede kulak kaldı. Öte yandan MEB, norm kadro fazlası öğretmenleri okullarda görevlendirdi.
Ancak bu da öğretmen ihtiyacının giderilmesine çözüm olmadı. Bakan Yılmaz, son yaptığı
açıklamada ülkemizin net 96 bin 68 öğretmen ihtiyacı olduğunu açıkça belirtmiştir. Üstelik
ülkemizde 70 bin civarında ücretli öğretmen görev yapmaktadır. MEB’i yönetenler ücretli
öğretmenlerle eğitim-öğretimde başarı yakalamayı düşünüyorsa, bu konuda çok yanıldıklarını
söylememiz gerekir.
Öte yandan atama bekleyen öğretmenler Şubat ayında alım yapılması yönünde bir beklenti içine
girmiştir. 2017 yılı içindeki 60 bin sözleşmeli memur kadrosunun yarısının MEB’e tahsis
edileceği, Şubat ayında 10 bin atama yapılacağı söylense de, 2017 yılında ne kadar atama
yapılacağı, Şubat’ta atama olup, olmayacağı, Şubat’ta atama olursa nasıl, ne şekilde
yapılacağı konusunda yetkili ağızlardan henüz bir açıklama yapılmamıştır.
Türk Eğitim-Sen olarak; 2017 yılı için talebimiz bellidir. Biz, Şubat ayında en az 30 bin
atama yapılmasını, 2017 yılının sonuna kadar da öğretmen atama sayısının 100 bine ulaşmasını
talep ediyoruz. Ayrıca öğretmen alımları asla ve asla sözleşmeli ve mülakatlı olmamalı, tüm
öğretmenlerimiz kadrolu olarak atanmalıdır.
ROTASYON EĞİTİME KATKI SAĞLAMAZ
Bilindiği gibi MEB, rotasyon uygulamasından 2015 yılının Ağustos ayında vazgeçmişti. Ancak
geçtiğimiz aylarda Milli Eğitim Bakanı İsmet Yılmaz rotasyonu getireceklerini açıklamıştı.
Sendikamızın şiddetle karşı çıktığı rotasyon uygulamasının fayda getirmeyeceğini, aksine büyük
bir öğretmen göçünü başlatacağını; şu an itibariyle rotasyonun il içi mi il dışı mı
yapılacağının belli olmadığını, il içi olsa bile önümüzdeki yıllarda MEB’in ‘iller arası
rotasyon yapacağız’ diyebileceğini, rotasyonun merkeze gelmenin yolu olarak görülemeyeceğini,
yer değişikliğinin ilçe grupları arasında yapılacağını söylemiştik.
Tüm bunların yanı sıra rotasyon, öğretmenlerin önemli haklarından bir tanesi olan, zorunlu
hizmet görevini tamamladıktan sonra bulunduğu okulda istediği kadar çalışma hakkını da elinden
almaktadır. Öte yandan öğrenci profilinin de her yıl değiştiği göz önüne alındığında şu anki
sistemin işletme körlüğüne yol açtığı iddiaları gerçek dışıdır.
Şunu da bir kez daha dile getirmek istiyoruz: Elbette Doğu ve Güneydoğu Anadolu’da, mahrumiyet
bölgelerinde belirli bir çalışma süresini dolduran öğretmenlerin tayinleri mutlaka
gerçekleştirilmelidir. Bu öğretmenlerimizi en temel haklarından mahrum edersek, eğitimde
beklenen değişimi, dönüşümü, öğretmen başarısını, verimliliğini, huzurunu yakalamamız mümkün
olmayacaktır.
Türk Eğitim-Sen olarak, dün ne diyorsak, bugün de aynı şeyi söylüyoruz: Rotasyon hiçbir
şekilde fayda sağlamaz, aksine öğretmenlere ve ailelerine büyük zararlar verir. Dolayısıyla
rotasyon uygulamasından vazgeçilmelidir.
ALAN DEĞİŞİKLİĞİ NE ZAMAN OLACAK
Diplomaya bağlı alan değişikliği talebinin yerine getirilmesi konusunda çok sayıda girişimimiz
olmuştur. MEB’e yazılı olarak başvuruda bulunduk, MEB yetkilileri ile yaptığımız görüşmelerde
diplomaya bağlı alan değişikliği yapılmasını istedik. Bilindiği gibi diplomaya bağlı alan
değişikliği yönetmelikte olmasına rağmen bir takvime bağlanmamıştır. Bu nedenle sendikamız bu
eksik düzenleme nedeniyle dava açmıştı. Dava henüz sonuçlanmadı. Öte yandan bu konuyla ilgili
getirdiğimiz teklifte “Tüm alan değişikliği taleplerini hemen yerine getirmeyin. Alan
değişikliği taleplerini aşama aşama yerine getirin” demiştik. Şu anda diplomaya bağlı alan
değişikliği ile ilgili bir çalışma olduğunu biliyoruz. Milli Eğitim Bakanlığı yetkilileri,
görüşmelerimizde, alan değişikliğinin yapılacağını belirtseler de hala kamuoyuna resmi bir
açıklama yapılmadı. Bu konuda ne bekleniyor? Milli Eğitim Bakanlığı bu konuyu neden bu kadar
uzatıyor? İnsanların başarılı, verimli, mutlu, huzurlu olabilecekleri alana geçmesi neden
engelleniyor? Alan değişikliği bir sistemle, ihtiyaçlarımız doğrultusunda her yıl
yapılmalıdır. Ancak bu şekilde talep tamamen ortadan kalkabilir. MEB’in artık bu işi daha
fazla uzatmaması ve alan değişikliğini diplomaya bağlı yapması gerekmektedir.
ÖZÜR GRUBU AİLELERİ BİRLEŞTİRİLMELİ
2016-2017 Eğitim-Öğretim yılı başlarken, iller arası tayin isteyen öğretmenlerimizin tayin
talepleri gerçekleşmiş ancak Bakanlık ilçe emrini uygulamadığı için il içi tayin isteyen
öğretmenlerimizin bir bölümünün tayin talepleri yerine getirilmemişti. Bu durum her fırsatta
ailenin kutsallığını dilinden düşürmeyen hükümet yetkililerinin açıklamalarıyla çelişmektedir.
Düşünün ki; bazı ilçeler arasında 150-200 kilometre vardır ve bu mesafe iki il arasındaki
mesafeden daha fazladır. Dolayısıyla bu öğretmenler her gün o kadar kilometre gidip
gelemeyeceklerine göre zorunlu olarak ailelerinden ayrı yaşamak zorunda kalmaktadır.
MEB’in ikinci yarıyılda ilçe emri getireceğini umut ediyorduk, hatta konuyla ilgili Bakanlığa
yazı da yazdık. Buna rağmen MEB’in yayınladığı 2017 Ocak Ayı özür durumuna bağlı yer
değiştirmelerinde ilçe emri uygulamasına yine yer verilmedi. Sadece boş kadro olan yerlere
tayin talebinde bulunabildiler. Bu da elbette ki, özrü bulunan öğretmenlerimizin
mağduriyetinin devam etmesine yol açacaktır. Bu minvalde Bakanlık, iller arasına il emri
uygulaması yapmalı, il içi tayin taleplerine kayıtsız kalmamalı ve aileleri birleştirmelidir.
Aklı, fikri eşinde, çocuğunda, evinde olan bir öğretmenin başarılı, iç huzura sahip olmasını
bekleyemezsiniz.
MÜFREDAT TASLAĞI ELEŞTİRİLERİ ÖNEMSENMELİ
Türkiye’de eğitimin yap-boz tahtasına döndüğünü zaman zaman dile getiriyoruz. Hatta bu
eleştiriyi toplumun değişik kesimlerinden de duyuyoruz. Sık sık değiştirilen eğitim sistemi,
reform adı altında sunulan bazı taslakların, uygulamaların aslında eğitimimizi daha da geriye
götürdüğüne yıllar içinde şahitlik ediyoruz. Bunun en büyük örneğini de 4+4+4 sisteminde
yaşadık.
Son olarak Milli Eğitim Bakanlığı müfredatta bir düzenlemeye gidiyor. Milli Eğitim Bakanı
İsmet Yılmaz, müfredat taslağını kamuoyunun görüşlerine sundu. Müfredata paydaşların
görüşlerinin alınmasının ardından son şeklinin verileceği söyleniyor. Türk Eğitim-Sen olarak,
müfredatın yenilenmesi, çağın şartlarına uygun düzenlenmesi, eğitimde başarı getirmesi, bilime
öncülük etmesi gerektiğini dile getiriyoruz. Ancak bu noktada kaygımız, MEB’in toplumun
görüşlerini alacağız demesine rağmen, yine kendi bildiğini okuyabilecek olmasıdır. Zira MEB
daha önceleri de bazı taslakları paydaşların görüşlerine sunmuş ancak eleştirileri kulak ardı
etmiş, tamamen ‘ben yaptım oldu’ anlayışıyla hareket etmiştir. Sendikamız müfredatı ayrıntılı
incelemek üzere akademisyen ve öğretmenlerimizden oluşan bir komisyon kurmuş, bir çalıştay
marifetiyle oluşturacağı görüşlerini en kısa zamanda MEB’e iletecektir. Bakalım MEB bu kez
görüşlerimizi, eleştirilerimizi dikkate alacak mıdır?
Müfredat taslağı ile ilgili en büyük tartışma Atatürk konuları ile ilgili olmuştur. Yeni
müfredatta sözde bir sendikanın T. C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük dersinin kaldırılmasına
yönelik bir talebi vardı. MEB, Atatürkçülük konularının muhafaza edildiğini söyledi, hatta bu
değerlerin sadece İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük dersinde değil, her vesile ile öğrencilere
verilmesi gerektiğinin altını çizen bir açıklama yaptı. Bu açıklama doğrudur ve
sevindiricidir. Demek ki bu konuda MEB belli bir yere gelmiş diye düşünebiliriz. Dileriz
Bakanlık bu anlayışını muhafaza eden ve kendi ideolojik saplantılarını müfredata sızdırmak
amacındaki yapıların etkisi altında kalmaz.
MÜFREDATTAN DA ÖNEMLİSİ ÖĞRETMEN YETİŞTİRMEDİR
Şunu da belirtmemiz gerekir ki, müfredattan daha önemli olan öğretmen yetiştirmektir. Eğitim
fakülteleri sürecinden başlayan kaliteli öğretmen yetiştirme sistemimiz var mı? Atandıktan
sonra öğretmenleri hizmet içi eğitimlerle çağın ihtiyaçlarına uygun donatıyor muyuz?
Atadığınız öğretmenleri belirli periyodlarla sağlıklı bir hizmet içi eğitime tabi tutmazsanız,
eğitimde kaliteyi, verimi sağlayamazsınız. Öte yandan bir diğer önemli husus da öğretmenlerin
huzurlu kılınmasıdır. Siz en kâmil müfredatı hazırlasanız da öğretmenlere kıymet
vermiyorsanız, onları mutlu etmiyorsanız, itibarlarını artırmıyorsanız eğitimde başarı
şansınız olmaz. Ayrıca okulların nasıl yönetildiği de eğitimde sağlanacak başarı için çok
önemlidir. Okul müdürleriniz kabiliyetli mi? Sağlam bir yönetici atama sistemi oluşturdunuz
mu? Okullarımız becerikli yöneticilerin elinde mi? Tüm bunlar müfredattan önce gelen ve acil
tedbir alınması gereken hususlardır.
Şunları da ifade etmeliyiz ki; müfredat konuları hem bilimsel, hem milli olmalı hem de
geçmişteki müfredat hatalarından ders alınarak hazırlanmalıdır. Siyasi öncelikleri gündeme
getiren değil, ülkemizin dünyayla yarışmasını sağlayacak, ilmi temelleri olan bir müfredat
yapılmalıdır.”
