294 resmi fen lisesinde 6 bin 650 öğretmen ve 101 bin 38 öğrenci bulunuyor. Bu rakamlarla
niteliği artırma ve istenilen hedefleri yakalayabilme, dünya çapında bilim insanı
yetiştirebilmek çok gerçekçi görünmüyor. Eğitimci-yazar Şahin Aybek, Dışişleri Bakanı Mevlüt
Çavuşoğlu’nun “Eskiden ilçelere fen lisesi kurulamıyordu, şimdi Manavgat’ta, Alanya’da ve
diğer ilçelerde de fen liseleri var.” sözünü hatırlatarak, Fen liseleri ağırlıklı olarak
dünyadaki en önemli öğrenme yöntemlerinden biri olan ‘yaparak yaşayarak öğrenme’ metoduyla
eğitim öğretim yapan okullardır. Bu kadar çok okul ve öğrenciyle bunları yapamazsınız.
Fen liseleri popülist bir eğitim ve siyasi söylemi yapılamayacak kadar önemli okullardır.
Mesele ilçelere rastgele fen lisesi açmak değildir. Önemli olan fen liselerinin niteliğidir.
Bu yüzden de her yere rastgele açılmaz. Fen liselerinde önemli olan nicelik değil niteliktir.
Gelinen noktada fen liseleri 400-496 gibi puanlar arasında öğrenci almaktadır. 400 puan alan
öğrenci de fen lisesi öğrencisi, 496 puan alan da. Bu okullar yoğun matematik ve fen
öğretiminin yapıldığı yerlerdir. Buralardan geleceğin mühendisleri, mucitleri, bilim insanları
çıkacaktır” dedi.
MATEMATİK BİLMEYEN GİREMEZ
Eğitimci Aybek, ünlü filozof Platon’un akademisinin girişinde “Matematik bilmeyen giremez!”
yazdığına dikkat çekerek, şöyle devam etti:
“Matematik bu kadar ana bir bilimdir özelikle de fen lisesi öğrencileri için. Şimdi 400 puan
alarak fen lisesine giren bir öğrenci bilim insanı olma yolunda ne kadar matematik ne kadar
fen bilebilir? Siz 400 puanla bile öğrenci aldığınız okullarda, çağın gereklerine göre
laboratuvarlarını yenileyemediğiniz okullarda hangi bilimi, kimle üreteceksiniz? Unutmayalım
fen lisesi sadece bir tabela değildir, bir müfredat değildir bir yaşam tarzıdır. Fen lisesi
sayısı artırmanın kaliteli eğitimi halka ulaştıracağız tarzı bilim dışı bir açıklaması olamaz.
Fen liselerinde okuyanlar zaten halk çocuklarıdır. Bunlar popülist siyasi açıklamalardır. Bu
ülkenin eğitimine en büyük kötülüğü de bu açıklamalar ve bunu yapanlar vermektedir.
TABELA OKULLAR OLMASIN
Fen liselerinin sayısını artırmak nicelik olarak iyidir ama nitelik olarak eğitim
dejenerasyonuna yol açar. Bu okullar tabela okulu olmanın ötesine geçemez. Yani sadece adları
fen lisesi olur. Bu tip okullardaki öğrencilerin vaktinin çoğunun az sayılı sınıflarda tam gün
laboratuvarda geçmesi gerekir. Bu okulların sayısını artırmamız teknik alanda zayıflamamıza
yol açar. Oysaki dünyaya hükmeden ülkeler aynı zamanda teknikte de güçlü ülkelerdir.
Toplumların kalkınmasındaki en önemli güç olan insan kaynağının tartışmasız önemli ögesi üstün
yetenekli bireylerdir. Bunlar beyin güçlerimiz, kaynaklarımızdır. Eğitimin en önemli
işlevlerinden biri bu üstün yeteneklileri keşfetmek ve en iyi şekilde geliştirmek olmalıdır.
Nitekim günümüzdeki hızlı gelişme ancak bilim ve teknik sayesinde mümkündür. Ayrıca üstün
yetenekliler ekonomik ve sosyal kalkınmamız kadar milli savunmamız için de önemlidir. Yakın
tarihimizde bu iş büyük oranda fen liseleri aracılığıyla yapılmıştır.
FEN LİSELERİNİN TARİHSEL İŞLEVLERİ
İşte; üstün yeteneklilere lise seviyesinde fen ve matematik alanında eğitim vermek,
üniversitelerin ilgili alanlarına araştırıcı öğrenciler yetiştirmek, lise seviyesinde
laboratuvar ağırlıklı eğitim vermek üzere fen liseleri kurulmuştur. Bu okullar yüksek
düzeydeki bilim ve fen insanları, bilgiyi üretecek ve yayacak düzeyde kişiler yetiştirmeyi
amaçlamıştır. Türkiye’nin ilk fen lisesi olan Ankara Fen Lisesi yatılı ve karma olarak 1964
yılında eğitim öğretime başlamıştır. Bu okul kurulduğu dönemde öğrenci ve öğretmen seçimi, fen
ve matematik derslerinin müfredat ve metodu açısından diğer okullardan farklıydı. Buradan
mezun olan öğrencilerden; ileri düzey bilimsel düşünme, temel fen ve matematik bilgileri
laboratuvarında deney yapma, bilimsel yöntemi kullanma, araştırma yapma gibi beceriler
beklenir.
HIZLI YAYILMAYA DUR DENİLMELİ
Fen liselerini fen lisesi yapan en iyi öğrencileri almaları ve sayılarının az, niteliğinin
yüksek olmasıdır. Bu nedenle Sayın Bakan İsmet Yılmaz’ın ve Sayın Müsteşar Yusuf Tekin’in
derhal fen liselerindeki bu hızlı yayılmaya dur demesi gerekmektedir. Siyasi nedenlerle her
ilçeye fen lisesi açılması doğru bir uygulama değildir. Türkiye’nin eğitimi partiler ve
siyaset üstü olmak zorundadır. Buralardaki uygulanan eğitim sistemi ve metot, fen ve matematik
öğretmenlerinin öğrencilere yaklaşımı, sınıflardaki öğrenci sayısı, laboratuvar olanakları,
fen ve matematik ders içerikleri diğer okullardan çok farklı olmak zorundadır. Keza buradaki
öğrencilerin en önemli özelliklerinden biri daha çok “öğretilen” değil “öğrenen” pozisyonunda
olmalarıdır. Bunlar bir nevi “seçilmiş öğrenci” durumunda eğitilmek zorundadırlar. Fen
liselerinin sayısını artırmak aynı zamanda beyin göçünü de hızlandırır. Tam tersine burslar
gibi özel teşviklerle sadece en nitelikli öğrenciler fen liselerine yönlendirilmelidir.
TÜRKİYE AKLINI BAŞINA EĞİTİMLE TOPLAYABİLİR
Fen liselerini ve eğitimimizi daha üst seviyeye götürmek için muhtaç olduğumuz güç beynimizde
mevcuttur. Bu anlamda ülkemizin “aklını başına toplaması” gerekiyor, yani fen liselerine
gereken önemi vermelidir. Dünyayı insanlar, insanları da beyinleri yönetir. Ülkemizin
yeterince beyni var, önemli olan beyinleri uygun bir şekilde eğitmek ve kullanmak. Unutmayalım
geleceğin imparatorlukları “zihin imparatorlukları” olacaktır.
Ülkemizin her türlü alanda ilerlemesinin ana kaynağı yetiştirilmiş üstün beyin gücüdür.
Devletimizin yönetimi, yeni icatların yapılması ve ülkemizin kalkınması beyin gücümüze
bağlıdır. Bu beyinler büyük servetimiz ve zenginliğimizdir. Bu beyinlerin keşfedilmemesi, iyi
eğitilememesi ve yerinde istihdam edilememesi ülkemizde telafisi olmayan büyük kayıplara yol
açar. Bunun için de fen liseleri çok önemlidir.
İCATÇI NESİLLER GEREKİYOR
Bu okullardan icat çıkaracak nesiller yetiştirmek zorundayız. Fen liseleri için özel bir
eğitim politikasına ihtiyaç vardır. Fen liseleri göz bebeğimiz olmak zorundadır. Tabii ki bu
özel eğitim politikası sosyal, idari, kültürel, spor ve sanat alanlarındaki üstün yetenekliler
için de uygulanmalıdır. Ülkemizin eğitimde hata yapma gibi bir lüksü yoktur. Doğru adımlar
atmak zorundayız. Atılmasa ne olur? Türkiye bu günlerini de arar olur. Eğitimde bir yaşın 25
yıl olduğunu düşünürsek, doğru adımlar atılmazsa Türkiye yeni bir yaşını eğitimsel anlamda
göremez .
Akıl ve bilim körlüğü affetmeyeceği için görmesi de mümkün değil. Çok da uzun sürmez tarihin
tozlu sayfalarında uzun vadeli yerimizi alırız. Millî Eğitim Bakanlığımızın iyi niyetle
eğitimle ilgili pek çok çalışma yaptığını hepimiz biliyoruz. Ama eğitimimize dair öz
eleştiriler yapıp bir kontrol mekanizması oluşturmak ve yapılanların daha iyiye gitmesini
sağlamak da hepimizin görevi olmalı. Eleştiren kişi ve kurumlara düşman gözüyle bakmamalı.
Nihai noktada Milli Eğitim kimsenin babasının malı da değildir. Ve unutmayalım her türlü
terörün ve kötülüğün panzehri eğitimdir. Toplumdaki karmaşalar, çatışmalar, ötekileştirmeler
ancak eğitimle çözülebilir. Beraber yaşama kültürünün ilacı da eğitimdir. Türkiye Hepimizin
Eğitim Hepimizin…
