SBS’de yüksek puan alamadığı için çocukları Anadolu liselerine giremeyen, düz liseler
kapandığı için meslek ve imam hatip lisesi de istemeyen veliler, okul okul dolaşıyor,
pazarlık yapıyor. Özel Okullar Birliği Derneği Başkanı Cem Gülan,özel okul arayışındaki
velileri uyararak “Pazarlık yaparak bozuk mal da alabilirsiniz, dikkat edin” dedi.
Başka çare bulamadıkları için bütçesini zorlayarak çocuğuna özel okul arayan bir veli,
görüştüğü bir okulun yıllık 22 bin lira istediğini, pazarlıkla 18 bine kadar düştüğünü
anlattı. Bu okulu beğenmeyip, başka bir özel okula giden veli, bu okulla ilgili SBS puan
sıralamasına göre öğrenci aldığını, ayrıca da okulda özel sınav yapıldığını duyduğunu
anlatarak şöyle devam etti:
“Benim oğlum SBS sonucuna göre hiçbir Anadolu lisesine giremedi ama bu özel okul ne SBS
puanına baktı, ne de başka bir sınav yaptı. Okul ücreti olarak benden önce 21 bin lira
istendi, sonra pazarlıkla 13 bine kadar indiler. Fiyat şu an benim bütçeme uygun ama
kalitesiyle ilgili şüphelerim olduğu için kararsızım. Ama bu okula vermesem hangi okula
vereceğim? Daha pahalısına gücümüz yetmiyor, hangisi iyi, hangisi kötü anlamak mümkün
değil.”
Gülan: Öğretmenler hep aynı
Özel Okullar Birliği Derneği Başkanı Cem Gülan, “Öğretmen konusunda, özel okul, resmi
okul, özel okulun en pahalısı arasında fark yok. Kaliteyi belirleyen, sınıf mevcudu,
öğrencilerin ortalama düzeyi ve öğretmenin işini sevmesi. Devlet okulundaki öğretmen de
işini sevebilir, özel okuldaki öğretmen de” dedi.
İstanbul’da 1800 özel okul bulunduğuna dikkat çeken Gülan, kalite kontrolü yapan bir
mekanizma olmadığını, düşük ücretli okullarla pahalı okullar arasında öğrenciye sağlanan
imkânlar dışında çok büyük farklar bulunmadığını söyledi. Gülan, özel okul arayışındaki
velilere de “Önce mezunlarla konuşun, okulun onlara ne kattığını, çocuklarını bu okula
verip vermeyeceklerini sorun. Okulun velilerinin de görüşleri önemli” önerisinde bulundu.
Devlet okulları çok niteliksiz
Hem devlet, hem de özel eğitim kurumlarında uzun yıllar yöneticilik yapan bir eğitimci,
Türkiye’deki özel okulları şöyle değerlendirdi:
“Eğitim pahalı bir hizmet, çocuğun yaşamının her alanıyla ilgili masrafları olan bir
hizmet. Eğitimin bir fiyatı var fakat Osmanlı’dan bugüne kadar devlet eliyle yapılan bir
hizmet olduğu için ‘Eğitime para verilmez’ biçiminde bir yargı yerleşmiş. Avrupa’da
devlet okulları son derece iyi; özel okullar veliye ‘Ben farklı bir eğitim vereceğim’
diyor. Bizde devlet okulları çok kalabalık, çok niteliksiz, çok yetersiz. Veli bu nedenle
çocuğunu özel okula veriyor. Türkiye’de özel öğretim sektörü optimal hizmet profilini
çıkartamadı. ‘Şu nitelikteki okul hizmetinin değeri budur’ denilemediği, hizmet
standartları olmadığı için reklamla imaj yaratılıp o imajın niteliğine göre ücret
belirleniyor, hizmetin niteliğine göre değil. Özel okul fiyatları, verdiği hizmet
kalitesinin karşılığı olan bir şey değil, yarattığı imajın karşılığı olan bir şey.
Başka bir sıkıntı da özel öğretim kurumlarında pasta büyümedi, rekabet ortaya çıktı. Etik
standartlar olmadığı için de rekabet, eğitim hizmetinin niteliğine uygun değil.
Arkalarına cemaati, fonları almış okullar ellerindeki gücü diğer okulları küçültmek için
kullandı. Pasta büyümeyince rekabet bu okulları fiyat kırmaya zorluyor, piyasaya deklare
ettikleri fiyatın altında fiyat veriyor. Sonra ne oluyor? Taahhüt ettiği kaliteli
hizmetten vazgeçmek zorunda kalıyor. Özel okulların hepsi birbirine benziyor, patente
dayalı bir farklılık yok. ”
Özel okullara siyaset girdi
Özel okullara devlet eliyle siyaset girdiğini vurgulayan okul yöneticisi, “Hükümet ve
cemaatin desteklediği okullar var. Desteklemedikleri daha zor durumda. Kişilere ait
okulların biraz daha desteklenmesi gerekir. Kendilerini iyi pazarlayan okullar var,
pazarlayamayan okullar var. Kaliteli eğitim verip bunu pazarlayamayan okullar var.
Eğitimde başarı boyutunun sadece biri olması gerekirken SBS’de yüksek puan alan okullar
iyi okul oldu. ‘Hormonlu okul’ modası çıktı. Transferler yapılıyor, notları düşük
çocuklar başka okullara gönderiliyor, ‘iyi’ çocuklar transfer ediliyor” diye konuştu.
Tabela sizi aldatmasın
Özel okul arayan velilere öneriler:
- Tabelaya, reklama, imaja, fotoğraflara kanmayın
- Önyargısız, çok okul dolaşın
- Eğitim kalitesine, fiziki imkânlarına bakın
- Yöneticilerin, öğretmenlerin öğrenciye tutumunu gözlemleyin
- İyi yabancı dil öğreten okulları seçin
