Üniversiteye girişten KPSS’ye, yılda 50’ye yakın sınav düzenleyen ÖSYM, 500 milyon TL’yi aşan
bütçesiyle her geçen yıl daha da büyüyor. Sadece YGS ve LYS’lerden yaklaşık 200 milyon TL
gelir elde eden kurum, bu yıl rekor katılımın olduğu KPSS’lerden basit bir hesaplamayla 300
milyon TL’yi bulan sınav ücreti aldı.
Üniversiteye giriş ve devlet kadrolarına yerleştirme sınavları başta olmak üzere milyonlarca
kişinin geleceğini ilgilendiren sınavları gerçekleştiren Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi
(ÖSYM), adeta bacasız fabrika gibi çalışıyor. Yılda 50’ye yakın sınav düzenleyen merkez, 2016
Yılı Mali Durum ve Beklentiler Raporu’na göre bu yıl Ocak-Haziran ayları için 447 milyon 518
bin 382 TL’lik bir gelir elde etti.
Ancak bunun hepsi kâr değil. ÖSYM, personel giderleri, SGK primleri, mal ve hizmet alım
giderleri, cari transferler gibi giderlerini de sınavlardan gelen gelirle karşılıyor. Gelirin
fazlası da hazineye devrediliyor.
EN BÜYÜK GELİR KAYNAĞI
Merkezin en büyük gelir kaynağı üniversite giriş sınavları ile Kamu Personel Seçme Sınavı
(KPSS). Bu yıl ortaöğretim mezunlarına yönelik düzenlenen rekor katılımın gerçekleştiği KPSS
ile ÖSYM’nin gelirinin de arttığı tahmin ediliyor. Sınav ücretlerinin yanı sıra sınav
sonrasında sorulara, cevap anahtarlarına ve sonuçlara yönelik yapılacak itiraz için de ücret
talep eden merkezin düzenlediği en fazla katılımın olduğu sınavları ve başvuru ücretlerini
inceledik. Ortaya ilginç sonuçlar çıktı.
öSYS’DEN 200 MİLYON TL
Milliyet’ten Mine Özdemir’in haberine göre üniversiteye giriş sınavları iki basamak halinde
düzenleniyor. 2016’da ilk basamak olan Yükseköğretime Geçiş Sınavı’nın (YGS) ücreti 55 TL’ydi.
YGS’ye 2 milyon 256 bin 422 aday başvurdu, bu adayların 77 bin 863’ü sınavsız geçiş hakkından
yararlandı. Sınavsız geçiş için de öğrenciler, 15 TL başvuru ücreti ödedi. ÖSYM’nin kasasına
sadece YGS’den 120 milyon 988 bin 690 TL para girdi.
YGS’de barajı aşanlardan 1 milyon 73 bin 21’i ikinci basamak olan Lisans Yerleştirme Sınavı’na
(LYS) başvurdu. LYS, 5 oturum halinde düzenleniyor, her sınav 35 TL. LYS’de tüm oturumların
toplam başvuru ücreti 175 TL. Adayların en az iki oturuma girmesi gerekiyor. Ancak ÖSYM
yaptığı uyarılarda adayların son dakika bölümlerin puan türlerinde olabilecek değişiklikleri
de dikkate alarak tüm sınavlara girmesini öneriyor. Bu noktada LYS’ya başvuran adayların en az
iki oturuma girdiğini kabul edersek ÖSYM’nin LYS’den 75 milyon 111 bin 470 TL gelir elde
ettiği görülüyor. Adayların tamamının beş oturuma girdiği hesaplandığında ise ortaya 187
milyon 778 bin 675 TL’lik bir rakam çıkıyor. Ek yerleştirmede de adaylardan 15 TL başvuru
ücreti isteniyor. Tüm bu ücretler dikkate alınıp basit bir hesaplama yapıldığında ÖSYM’nin
sadece üniversite sınavlarından en az 196 milyon 100 bin 160 TL aldığı görülüyor. Ek
yerleştirme, sınava itirazlar gibi rakamlar buna dahil değil.
HER AŞAMA SINAV
Devlet kurumlarındaki kadrolara yerleştirme işlemleri için gerçekleştirilen ve bu yıl 3,5
milyonla en yoğun katılımın olduğu KPSS Ortaöğretim için 55 TL alan ÖSYM, sadece bu sınavdan
192 milyon 500 bin TL gelir elde etti. Genel Yetenek-Genel Kültür, eğitim Bilimleri, Alan
Bilgisi’ni kapsayan KPSS Lisans’ta ise bir oturum için 55 TL, tüm oturumlar için 220 TL sınav
ücreti alan ÖSYM, 2 milyon 17 bin 934 kişinin katıldığı bu yılki sınavdan her kişinin en az
bir oturuma girdiği düşünüldüğünde 110 milyon 986 bin 370 TL’yi bütçesine ekledi. ÖSYM ayrıca
Engelli Kamu Personel Seçme Sınavı (EKPSS) da düzenliyor. Sınav ücreti 110 TL olan EKPSS’de 30
TL aday tarafından, 80 TL de Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı tarafından sınava girecek
her bir aday için ÖSYM’nin hesabına yatırılıyor. Kuraya katılacak adaylar ise 15 TL olan
başvuru ücreti yatırıyor.
Lisansüstü eğitim yapmak ya da akademik personel olmak isteyenlerin girmek zorunda olduğu
Akademik Personel ve Lisansüstü Giriş Sınavı’nı (ALES) ilkbahar ve sonbahar olmak üzere yılda
iki defa düzenleyen ÖSYM, sınav ücreti olarak adaylardan 80 TL istiyor. Her yıl 350 binin
üzerinde adayın başvurduğu bu sınavdan ÖSYM, ortalama 28 milyon TL gelir elde ediyor.
UZMANLIK İÇİN 110 TL
Bu adayların yanı sıra doçent adayları ile sanatta yeterlik çalışmalarına başvuracakların ve
yabancı dil tazminatı almak isteyen kamu personelinin yabancı dil bilgisi seviyesini
belirlemek amacıyla da yılda iki kez Yabancı Dil Bilgisi Seviye Tespit Sınavı (YDS)
düzenleniyor. YDS için 80 TL talep eden ÖSYM, ortalama 250 bin kişinin girdiği bu sınavdan 20
milyon TL gibi bir gelir elde ediyor.
Yılın her ayında elektronik YDS (e-YDS) de yapan ÖSYM, sınav ücreti olarak adaylardan 200 TL
talep ediyor. Bu sınavlara kaç kişinin katıldığına dair sayısal veriler yok.
Bu sınavların yanı sıra sağlık Bakanlığı eğitim ve araştırma hastaneleri ile üniversitelerin
tıp fakültelerinde tıpta uzmanlık eğitimi görmek isteyen adayların seçme işlemleri de ÖSYM
tarafından yürütülüyor. Bu amaçla yine yılda iki dönem olmak üzere Tıpta Uzmanlık Eğitimi
Giriş Sınavı (TUS) yapan ÖSYM, bu sınav için adaylardan Temel Tıp Bilimleri için 110 TL;
Klinik Tıp Bilimleri için 110 TL talep ediyor. Üniversitelerin diş hekimliği fakültelerinde
uzmanlık eğitimi görmek isteyenlerin ise Diş Hekimliği Uzmanlık Eğitimi Giriş Sınavı’na (DUS)
girmesi gerekiyor. Yılda bir kez düzenlenen sınavın ücreti ise 110 TL.
Meslek yüksekokulları ile açık öğretim ön lisans programlarından mezun olan başarılı
öğrencilerin lisans programlarına geçiş yapmaları amacıyla Dikey Geçiş Sınavı’nı (DGS)
gerçekleştiren ÖSYM, adaylardan sınav ücreti olarak 80 TL alıyor. DGS’de de ek yerleştirme
tercih ücreti için adaylardan 15 TL talep ediliyor.
SORUYA İTİRAZ DA ÜCRETLİ
ÖSYM ayrıca gerçekleştirdiği tüm sınavlarda başvuru hizmeti ücreti olarak adaylardan 3 TL,
şifre edinmek için 5 TL, fotoğraf güncelleme için 10 TL alıyor. Yine yanlış soruya itiraz da
ücretli. Örneğin, LYS’de her soruya itiraz için adayların 20 TL ödemesi gerekiyor. Soru
kitapçığı ve cevap kâğıdının adaylar tarafından inceleme isteği ücreti ise 50 TL. Kısaca
ÖSYM’nin gerçekleştirdiği sınavlarda her adımda adaylardan ücret talep ediliyor.
DİĞER SINAV ÜCRETLERİ
Adalet Bakanlığı Adli Yargı Hâkim ve Savcı Adaylığı Yazılı Yarışma Sınavı: 110 TL
Adalet Bakanlığı sınavları: Bir sınava katılan adaylar için 150 TL, iki sınava katılanlar için
225 TL, üç sınava katılanlar için 300 TL, 4 sınava katılanlar için 375 TL.
Sayıştay Başkanlığı Sayıştay Denetçi Yardımcısı Adaylığı Eleme Sınavı (Sayıştay Denetçi
Yardımcısı Seçme): 150 TL
İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü İşyeri Hekimliği ve İş Güvenliği Uzmanlık Sınavı
İkinci Dönem: 150 TL
Diş Hekimliği Alanında Yurtdışı Yükseköğretim Diploma Denkliği İçin Seviye Tespit Sınavı: 110
TL
Teknik Öğretmenler İçin Mühendislik Tamamlama Programları Giriş Sınavı: 150 TL
Tıp Doktorluğu Alanında Yurtdışı Yükseköğretim Diploma Denkliği İçin Seviye Tespit Sınavı:
Birinci Aşama 110 TL, İkinci Aşama 110 TL
İçişleri Bakanlığı Kaymakam Adaylığı Giriş Sınavı: 150 TL
Diyanet İşleri Başkanlığı Mesleki Bilgiler Seviye Tespit Sınavı: 95 TL
