Özel yurtların sayısı son 14 yılda neredeyse yüzde 100 arttı. Bu yurtların büyük bölümü ise
cemaatlere ait. Adana’nın Aladağ ilçesi’nde 12 kişinin tarikat yurdunda çıkan yangında
yaşamını yitirmesi, öğrencilerin barınma sorunlarını yeniden gündeme getirdi. Ensar Vakfı’nın
Karaman’daki öğrenci yurdunda yaşanan cinsel istismar olayının ortaya çıkmasıyla büyük tepki
çeken cemaatlere ait yurtlar, yasak olmasına karşın Aladağ’daki cemaat yurdunda kalan 10
öğrencinin yangında can vermesiyle yeniden tartışma yarattı. Ülke genelinde özel öğrenci
yurtlarının sayısı son 14 yılda neredeyse yüzde 100’lük bir artış gösterirken bu artışın
önemli bir kısmını dini cemaatler ve vakıflar tarafından açılan yurtlar oluşturuyor.
YURT İHTİYACINI KARŞILAMA GÖREVİ
Konu hakkında görüşlerine başvurduğumuz Çağdaş Yaşamı Destekleme Derneği (ÇYDD) salı günü,
çocuklarını kaybeden ailelerin acısını paylaşmak için Aladağ’da olacak. Tüm STK’leri de salı
günü Aladağ’a davet eden derneğin Genel Başkan Yardımcısı Gülsün Kaya, dar gelirli ailelerdeki
çocukların eğitime erişiminde yaşadığı eşitsizliğin, dini cemaatlere yönelmelerine sebep
olduğunu söyledi.
Kaya, “Bu çaresizlik ailelerin kendilerine yardım edeceğini söyleyen vakıf, cemaat vb.
çevrelere dört elle sarılmalarına yol açıyor” dedi. Son 14 yılda resmi rakamlara göre özel
yurt sayısının yüzde 100 arttığının altını çizen Kaya, bu yurtların çoğunun, derme çatma
binalarda açılan ve yeterliliği meçhul kişiler tarafından işletilen yerler olduğunu belirtti.
Bunun, devletin, öğrencinin barınma ihtiyacını karşılama görevini vakıf ve cemaatlere
devrettiği anlamına geldiğini kaydeden Kaya, bu yurtların denetiminde ihmaller yaşandığını
bunun da taciz, tecavüz, yıkım ve yangınlarla ortaya çıktığını sözlerine ekledi. Kaya “Devlet,
dinci vakıflarla çeşitli protokoller imzalıyor; kimine eğitim programı içeriklerini
hazırlatıyor; kimi bütün yaz devletin okullarında din eğitimi adı altında çocukların beynini
çağ dışı hurafelerle dolduruyor” dedi.
TÜZEL KİŞİLER KİMLER
İstatistiklere göre, Türkiye genelinde 455 bin 123 öğrencinin kaldığı 4 bin 741 özel yurt
bulunuyor. Bu yurtlar içinde 1482’si ise tüzel kişilere ait olarak görünüyor. Ancak Milli
Eğitim Bakanlığı (MEB) bu tüzel kişilerin kim olduğunu açıklamıyor. Bakanlık bu isimlerin
gizli tutulmasına bir gerekçe de göstermiyor. Öte yandan, istatistiklerde, 2 bin 432 yurt
derneklere, 208 yurt ise vakıflara ait olarak görnüyor.
Tüzel kişilerin, vakıf ve dernekten farklı olarak hangi statüde yer aldığı ise ayrı bir soru
işareti. Ülke genelinde şahsa ait yurt sayısı ise 619. Aladağ gibi çoğunlukla kırsal kesimden
gelen öğrencilerin barınma ihtiyaçlarını karşılamak için kullandığı yurtlarda ücretler 200
lira seviyesindeyken özellikle dini vakıf ve cemaatlere ait yurtlarda öğrencilerden para
alınmadığı hatta ihtiyaçlarının karşılanarak, karşılığında cemaatin inancına yakın yaşam
tarzının benimsenmesinin istendiği biliniyor.
ÇOCUK AKŞAM EVİNDE OLMALI
İstanbul eski Sosyal Hizmetler İl Müdürü Kahraman Eroğlu:
Dernek ve vakıf yurtları kapatılmalı. Yatılı bölge okulları var, taşımacılık sistemi var.
Servislerle en ücra köydeki öğrencileri bile istedikleri okula götürmek mümkün. Köyden yeni
çıkmış bir çocuğun ailesinden ayrılması, psikolojik olarak örselenmesine neden oluyor. Böyle
yerlerde psikolog, sosyal hizmet uzmanı, rehber öğretmen olması gerekir. Bu yurtlarda kalan
çocuklarda alt ıslatma, tırnak yeme gibi problemler çok görülüyor. 12 yaşına gelince kurtulmak
için evliliği düşünmeye başlıyorlar. Çocuk, akşam evinde olmalı.
DEVLET GİTTİ, TARİKATLAR GELDİ
Eğitim İş Genel Başkanı Mehmet Balık:
Cemaatlerin amacı kendi düşünce ve yaşam tarzlarına uygun insan yetiştirmek. Bunun için
yurtlar büyük bir fırsat. Çünkü bu yapılar, devletin boş bıraktığı alanları değerlendiriyor.
Devlet, öğrencinin barınmasını karşılamakta eksik kalıyorsa, bunu çeşitli inanç ve düşüncelere
yakın vakıflar doldurur. Cemaatler dar gelirli halk çocuklarını kullanıyorlar. Dar gelirli
ailelerin çocukları okumak için, çaresizlikten bu yurtlara gidiyor. Son yıllarda, iktidar da
buna ciddi anlamda çanak tutuyor. Buradan yetişen çocukları oy deposu olarak görüyor.
